فقه قضايي
نسخه چاپی ©2017 miu.ac.ir

تعريف

دوره ى كارشناسى ارشد فقه قضايى، دوره اى تخصصى است كه فراگيران دروس مشترك و تخصصى فقه قضايى رابه طور عميق می‌شناسند و پس از گذراندن واحدهاى مربوط، به اخذ مدرك كارشناسى ارشد نايل می‌شوند.

اهداف كلى دوره

ـ تربيت متخصص در فقه قضايى؛

ـ تربيت مدرّس براى تدريس در حوزه‌ها و دانشگاه‌هاى خارج از كشور؛

ـ تربيت پژوهشگر در رشته فقه قضايى؛

ـ تربيت مبلّغ؛

تذكر: مبلّغ به مفهوم ابلاغ كننده پيام دين است.

ـ كاربردى كردن آراى فقهى در قالب ارايه نظام قضايى و حقوق جزاى اسلامى؛

ـ تربيت دانش‌پژوهان توانمند در زمينه‌هاى قضاوت و دادرسى؛

ـ پاسخگويى به پرسش‌ها و شبهات جديد نسبت به نظام حقوقى اسلام و نقد و بررسى سيستم‌هاى حقوقى موجود؛

ـ تربيت افراد مستعد براى ورود به دوره ى دكترا.

اهداف و سياست‌هاى آموزشى

ـ گسترش دامنه مباحث استدلالى فقه با موضوعات جديد قضايى؛

ـ تعميق و توسعه مباحث فقه قضايى و آشنايى با روش كشف احكام قضايى؛

ـ زمينه‌سازى براى تربيت متخصّصان (محقق و مدرّس) در مباحث فقه قضايى متناسب با شرايط و اقتضائات مناطق مختلف جهان؛

ـ توانايى فراگيران در رفع شبهاتى كه امروزه حول احكام حقوقى اسلام مطرح است؛

ـ شكوفا شدن روح تحقيق در فراگيران (با اختصاص 30% از زمان واحدها به كار تحقيقى)؛

ـ شناخت تحليلى مباحث رشته ى فقه قضايى؛

ـ ايجاد توانايى تأليف، تدريس و ترجمه و استفاده از متون تخصصى در رشته فقه قضايى؛

ـ تخصيص حداقل 50% واحدها را به دروس حوزوى جهت تقويت بُعد حوزوى پژوهشگران؛

ـ نهادينه كردن اخلاق و معنويات در فراگيران؛

ـ توجه به نيازهاى منطقه اى فراگيران؛

پذيرش:دانش آموختگان اين دوره از بين فارغ التحصيلان دوره كارشناسى فقه و اصول انتخاب می‌شوند.

تبصره:در صورتى كه فراگيران رشته‌هاى ديگر بخواهند در كارشناسى ارشد فقه قضايى شركت كنند علاوه بر موفقيت در آزمون بايد پيش نيازهاى لازم را بگذرانند.

طول دوره و شكل آن

دوره ى كارشناسى ارشد فقه قضايى 94 واحد بوده که حداکثر در مدت 8 نیمسال (ترم) ارایه می شود.

هر واحد نظرى 16 ساعت و هر واحد عملى 32 ساعت و زمان تدريس هر واحد نظرى در يك نيمسال تحصيلى 16 هفته است.

محورهاى دروس

ردیف

محورهای دروس

تعداد واحد

1

دروس حوزوی

58

2

دروس جبرانی

4

3

دروس تخصصى الزامی

22

4

دروس تخصصى اختيارى

6

5

پایان‌نامه

4

جمع کل

94

 

اهميت و ضرورت

گسترش روز افزون مسائل فردى و اجتماعى و ضرورت پاسخگويى حوزه‌ها و عالمان دين به اين مسائل اقتضا می‌كند كه علم فقه در عين رعايت روش عميق اجتهادى، متناسب با گسترش مسائل توسعه يابد. و اين جز با تخصصى شدن دانش فقه ميسّر نيست، كه يكى از آن عرصه‌هاى مهم پيش پاى دانش فقه، احكام قضايى است.

بر اين اساس جامعه المصطفي (ص) العالميه، پيرو رسالت خود، اقدام به برگزارى دوره تخصصى با گرايش فقه قضايى می‌نمايد، اميد است با فراهم آوردن مقدمات لازم، همانند گذشتگان عرصه فقه و فقاهت، تأمين كننده نيازهاى فقهى در عرصه‌هاى مختلف از جمله فقه قضايى باشد.

نقش و توانايى

فارغ التحصيل اين رشته از آن جا كه با فقه و حقوق جديد به صورت توأم آشنا می‌گردد می‌تواند شبهاتى را كه امروزه حول احكام اسلامى مطرح است پاسخگو باشد و به نقد سيستم‌هاى حقوقى موجود در كشورهاى اسلامى بپردازد. از سوى ديگر، قضاوت به صورت خصوصى در ميان مسلمانان به ويژه در حوزه ى احوال شخصيه از قديم متداول بوده و مخصوصاً پيروان مكتب اهل بيت(ع) براى رفع اختلافات خويش به علماى دين پناه می‌بردند؛ بنابراين فارغ التحصيلان اين رشته ى تحصيلى می‌توانند در حوزه تبليغى خود در خارج كشور مشاوران حقوقى مناسب براى افراد جامعه باشند و در دانشگاه‌ها نيز به تبيين فقه غنى اماميه در بخش حقوقى آن بپردازند.

عناوين درسي :‌

الف) دروس حوزوی

ردیف

عنوان درس

تعداد واحد

ساعت

پیش‌نیاز

توضیحات

جمع

نظری

عملی

1

فقه (1)

5

80

80

ـ

 

اکتساب به اعیان نجس

2

فقه (2)

5

80

80

ـ

فقه (1)

اکتساب با اعمالی که فی نفسه محرمند

3

فقه (3)

5

80

80

ـ

فقه (2)

حقیقت بیع

4

فقه (4)

5

80

80

ـ

فقه (3)

شروط متعاقدین

5

فقه (5)

5

80

80

ـ

فقه (4)

خیارات

6

اصول (1)

5

80

80

ـ

   

7

اصول (2)

5

80

80

ـ

اصول (1)

 

8

اصول (3)

5

80

80

ـ

اصول (2)

 

9

اصول (3)

5

80

80

ـ

اصول (3)

 

10

اصول مقارن

3

48

48

ـ

   

11

رجال

2

32

32

ـ

   

12

کلام (1)

2

32

32

ـ

   

13

کلام (2)

2

32

32

ـ

کلام (1)

 

14

کلام (3)

2

32

32

ـ

کلام (2)

 

15

فقه الحدیث

2

32

32

ـ

   
 

جمع واحدها

58

928

928

ـ

   
 

ب) دروس جبرانی

ردیف

عنوان درس

تعداد واحد

ساعت

پیش‌نیاز

توضیحات

جمع

نظری

عملی

1

زبان عمومی

2

32

32

ـ

   

2

روش تحقیق

2

48

16

32

   
 

جمع واحدها

4

80

48

32

   
 

ج) دروس تخصصی الزامی (فقه قضایی)

ردیف

عنوان درس

تعداد واحد

ساعت

پیش‌نیاز

توضیحات

جمع

نظری

عملی

1

فقه و حقوق جزای عمومی

3

48

48

ـ

مقدمه علم حقوق

 

2

ادلة اثبات دعوا وآئین دادرسی کیفری

2

32

32

ـ

   

3

فقه جزای اختصاصی (1)

3

48

48

ـ

فقه و حقوق جزای عمومی

قصاص

4

فقه جزای اختصاصی (2)

3

48

48

ـ

فقه و حقوق جزای عمومی

دیات

5

فقه جزای اختصاصی (3)

3

48

48

ـ

فقه و حقوق جزای عمومی

حدود و تعزیرات

6

فقه القرآن

2

32

32

ـ

   

7

قواعد فقهیه

2

32

32

ـ

   

8

فقه مقارن

2

32

32

ـ

   

9

زبان تخصصی

2

32

32

ـ

زبان عمومی

 

10

پایان‌نامه

4

128

ـ

128

   
 

جمع واحدها

26

480

256

128

   
 

د) دروس تخصصی اختیاری

ردیف

عنوان درس

تعداد واحد

ساعت

پیش‌نیاز

توضیحات

جمع

نظری

عملی

1

جرم‌شناسی

2

32

32

ـ

فقه و حقوق جزای عمومی

 

2

مسئولیت مدنی

2

32

32

ـ

   

3

قضا و بینات

2

32

32

ـ

   

4

پزشکی

2

48

16

32

   

5

کارورزی قضاء (1)

2

64

ـ

64

   

6

کارورزی قضاء (2)

2

64

ـ

64

   

7

فلسفه حقوق

2

32

32

ـ

   

8

حقوق جزای عمومی تطبیقی

2

32

32

ـ

   
 

جمع واحدها

16

336

176

160

   
 

تذکر:گذراندن 6 واحد از دروس تخصصی اختیاری برای فراگیران الزامی است.