فقه سياسي
نسخه چاپی ©2017 miu.ac.ir

تعريف

دوره‌ی كارشناسى ارشد فقه سياسى عبارت است از مرحله‌اى كه فراگيران با دروس مشترك و تخصصى فقه سياسى بهطور عميق آشنا شده و پس از گذراندن واحدهاى مربوط، به اخذ مدرك كارشناسى ارشد موفق مى‌شوند.

اهداف كلى دوره

ـ تبيين گستره فقه در ابعاد گوناگون اجتماعى و سياسى؛

ـ فراهم ساختن زمينه هاى لازم براى ايجاد روحيه و قدرت تحليل در دانش آموختگان اين گروه؛

ـ دفاع از انديشه سياسى اسلام در مقابل انديشه هاى رقيب همچون ليبراليسم؛

ـ مساعدت در جهت تخصصى شدن و بالندگى فقه در راستاى اقتضائات زمان؛

ـ تربيت متخصص در فقه سياسى؛

ـ تربيت مدرس؛

ـ تربيت پژوهشگر در رشته فقه سياسى؛

ـ تربيت مبلّغ؛

تذكر: مبلّغ به مفهوم ابلاغ كننده پيام دين است.

ـ تربيت افراد مستعد براى ورود به دوره‌ی دكترا.

اهداف و سياست هاى آموزشى

ـ گسترش دامنه مباحث استدلالى فقه به موضوعات متنوع و جديد علوم سياسى ؛

ـ تعميق و توسعه مباحث فقه سياسى و آشنايى با روش كشف احكام سياسى اسلام؛

ـ زمينه سازى براى تربيت متخصصان (محقق و مدرس) در مباحث فقه سياسى متناسب با شرايط و اقتضائات مناطق مختلف جهان؛

ـ توانايى فراگيران در رفع شبهات حول احكام سياسى اسلام؛

ـ شكوفا شدن روح تحقيق در فراگيران (با اختصاص 30% از زمان واحدها به كار تحقيقى)؛

ـ ايجاد توانايى استفاده از متون تخصصى رشته‌ى فقه سياسى؛

ـ تخصيص حداقل 50% واحدها به دروس حوزوى؛

ـ نهادينه كردن اخلاق و معنويات در طلاب؛

ـ توجه به نيازهاى منطقه‌اى.

پذيرش:دانش‌آموختگان اين دوره از بين فارغ التحصيلان دوره كارشناسى فقه و اصول انتخاب مى‌شوند.

تبصره: در صورتيكه فراگيران رشته‌هاى ديگر بخواهند در كارشناسى ارشد فقه سياسى شركت كنند علاوه بر موفقيت در آزمون دروس بايد پيش نيازهاى لازم را بگذرانند.

طول دوره و شكل آن

دوره‌ی كارشناسى ارشد فقه سياسى 100 واحد است كه حداكثر در مدت 8 نيم سال (ترم) ارايه می‌شود.

هر واحد نظرى 16 ساعت و هر واحد عملى 32 ساعت و زمان تدريس هر واحد نظرى در يك نيمسال تحصيلى 16 هفته است.

محورهاى دروس

ردیف

محورهای دروس

تعداد واحد

1

دروس حوزوی

58

2

دروس جبرانی

10

3

دروس تخصصى

22

4

دروس تخصصى اختيارى

6

5

پایان‌نامه

4

جمع کل

100

 

اهميت و ضرورت

گسترش روز افزون مسائل فردى و اجتماعى و ضرورت پاسخگويى حوزه ها و عالمان دين به اين مسائل اقتضا مى‌كندكه علم فقه در عين رعايت روش عميق اجتهادى، متناسب با گسترش مسائل توسعه يابد و اين جز با تخصصى شدن دانش فقه ميسر نيست، كه يكى از آن عرصه هاى مهم پيش پاى دانش فقه، احكام سياسى اسلام است.

بر اين اساس جامعه المصطفي(ص) العالميه ، پيرو رسالت خود، اقدام به برگزارى دوره تخصصى با گرايش فقه سياسى می‌نمايد، اميد است با فراهم آوردن مقدمات لازم، همانند گذشتگان عرصه فقه و فقاهت، تأمين كننده نيازهاى فقهى در زمينه فقه سياسى باشد.

نقش و توانايى

فارغ التحصيلان اين رشته ضمن آشنايى با معارف اسلامى و سياست از چشم انداز فقه شيعى قادر خواهند بود به تبيين شبهات مطرح در زمينه احكام اسلامى، ارزيابى فقه سياسى اهل سنت، و نقد سيستمهاى سياسى موجود در كشورهاى غربى بپردازند. با توجه به نقش دانش سياسى در سرنوشت جوامع اسلامى انتظار می‌رود فارغ التحصيلان اين رشته بتوانند در دو رويكرد نظرى و عملى نقش خود را در تبيين فضاى سياسى و تدبير افراد، گروهها و جوامع اسلامى ايفا نمايند و در جهت تحقق آرمان حكومت اسلامى بكوشند.

عناوين درسي:‌

الف) دروس حوزوی

ردیف

عنوان درس

تعداد واحد

ساعت

پیش‌نیاز

توضیحات

جمع

نظری

عملی

1

فقه (1)

5

80

80

ـ

 

اکتساب به اعیان نجس

2

فقه (2)

5

80

80

ـ

فقه (1)

اکتساب با اعمالی که فی نفسه محرمند

3

فقه (3)

5

80

80

ـ

فقه (2)

حقیقت بیع

4

فقه (4)

5

80

80

ـ

فقه (3)

شروط متعاقدین

5

فقه (5)

5

80

80

ـ

فقه (4)

خیارات

6

اصول (1)

5

80

80

ـ

   

7

اصول (2)

5

80

80

ـ

اصول (1)

 

8

اصول (3)

5

80

80

ـ

اصول (2)

 

9

اصول (4)

5

80

80

ـ

اصول (3)

 

10

اصول مقارن

3

48

48

ـ

   

11

رجال

2

32

32

ـ

   

12

کلام (1)

2

32

32

ـ

   

13

کلام (2)

2

32

32

ـ

کلام (1)

 

14

کلام (3)

2

32

32

ـ

کلام (2)

 

15

فقه الحدیث

2

32

32

ـ

 

تفسیر روایات سیاسی

 

جمع واحد ها

58

928

928

     
 

ب) دروس جبرانی

ردیف

عنوان درس

تعداد واحد

ساعت

پیش‌نیاز

توضیحات

جمع

نظری

عملی

1

روش تحقیق

2

48

16

32

   

2

مبانی علم سیاست

2

32

32

ـ

   

3

اندیشه سیاسی غرب

2

32

32

ـ

   

4

مکاتب سیاسی غرب در قرن بیستم

2

32

32

ـ

اندیشه سیاسی غرب

 

5

تاریخ و اصول روابط بین‌الملل

2

32

32

ـ

   
 

جمع واحد ها

10

176

144

32

   
 

ج) دروس تخصصی الزامی

ردیف

عنوان درس

تعداد واحد

ساعت

پیش‌نیاز

توضیحات

جمع

نظری

عملی

1

فلسفه سیاسی اسلام

2

32

32

ـ

   

2

فلسفه فقه سیاسی

2

32

32

ـ

   

3

ولایت فقیه (1)

2

32

32

ـ

فلسفه سیاسی اسلام

 

4

ولایت فقیه (2)

2

32

32

ـ

فلسفه سیاسی اسلام و ولایت فقیه (1)

 

5

فقه حقوق اساسی

2

32

32

ـ

مبانی علم سیاست و فلسفه سیاسی اسلام

 

6

فقه روابط بین‌الملل

2

32

32

ـ

تاریخ و اصول روبط بین‌الملل

 

7

فقه مسائل جامعه‌ شناسی سیاسی

2

32

32

ـ

   

8

فقه سیاسی مقارن

2

32

32

ـ

فلسفه فقه سیاسی و ولایت فقیه(1 و 2)

 

9

فقه القرآن

2

32

32

ـ

 

احکام سیاسی قرآن کریم

10

قواعد فقهیه

2

32

32

ـ

   

11

زبان تخصصی

2

32

32

ـ

   

12

پایان‌نامه

4

128

ـ

128

   
 

جمع واحدها

26

480

352

128

   
 

د) دروس تخصصی اختیاری

1ـ گرایش فقه امنیت

ردیف

عنوان درس

تعداد واحد

ساعت

پیش‌نیاز

توضیحات

جمع

نظری

عملی

1

فقه مسائل دفاعی و جهاد

2

32

32

ـ

   

2

فقه امنیت ملی

2

32

32

ـ

   

3

فقه مسایل استراتژیک

2

32

32

ـ

   
 

جمع واحدها

6

96

96

ـ

   
 

2ـ گرایش فقه جامعه‌شناسی سیاسی

ردیف

عنوان درس

تعداد واحد

ساعت

پیش‌نیاز

توضیحات

جمع

نظری

عملی

1

فقه توسعه سیاسی

2

32

32

ـ

   

2

فقه تحولات اجتماعی

2

32

32

ـ

   

3

فقه احزاب و گروههای سیاسی

2

32

32

ـ

   
 

جمع واحدها

6

96

96

ـ

   
 

3ـ گرایش فقه روابط بین‌الملل

ردیف

عنوان درس

تعداد واحد

ساعت

پیش‌نیاز

توضیحات

جمع

نظری

عملی

1

فقه دیپلماسی و رفتار سیاسی

2

32

32

ـ

   

2

فقه جهانی شدن

2

32

32

ـ

   

3

فقه روابط کشورهای اسلامی و دیگر دول

2

32

32

ـ

 

در اجرا 4 واحد ارائه گردد

 

جمع واحدها

6

96

96

ـ

   
 

4ـ گرایش فقه سیاسی تطبیقی

ردیف

عنوان درس

تعداد واحد

ساعت

پیش‌نیاز

توضیحات

جمع

نظری

عملی

1

تاریخ تحول فقه سیاسی

2

32

32

ـ

 

از منظر شیعه و سنی

2

مسائل مستحدثه سیاسی از منظر فریقین

2

32

32

ـ

   

3

اصول و قواعد فقه سیاسی مقارن

2

32

32

ـ

   
 

جمع واحدها

6

96

96

ـ

   
 

تبصره: گذراندن یک گرایش از چهار گرایش دروس تخصصی اختیاری برای فراگیران الزامی است.