قرآن و علوم
نسخه چاپی ©2017 miu.ac.ir

تعريف:

دوره‌ي دكتري قرآن و علوم بالاترين دوره تحصيلي تخصصي در زمينه تفسير علوم قرآن با نگاه به علوم جديد است كه فراگيران مجموعه‌اي هماهنگ از فعاليت‌هاي پژوهشي و آموزشي را انجام مي‌دهند و در پايان دوره به اخذ مدرك دكتري نايل مي‌شوند.

اهداف كلي دوره:

- تربيت محقق و متخصص در زمينه قرآن و علوم؛

- تربيت استاد براي مقاطع تحصيلي عالي؛

- گسترش مرزهاي دانش در زمينه قرآن و علوم؛

- زمينه‌سازي براي تربيت مجتهد در زمينه قرآن و علوم؛

- شناخت روشمند آراء و نظرات درباره قرآن و علوم؛

- زمينه‌سازي براي به كارگيري معارف قرآني در عرصه علوم جديد و نظريه‌پردازي در اين زمينه.

سياست‌هاي آموزشي:

- توجّه به تعالي اخلاقي و معنوي فراگيران؛

- اهتمام به تقويت روحيه تحقيق در دانش پژوهان با اختصاص حداقل 30% زمان واحدها (علاوه بر رساله علمي) به كار پژوهشي؛

- توجّه به رشد توانايي‌هاي فراگيران در زمينه تدريس، تبليغ، ترجمه و نويسندگي؛

- تقويت قدرت نقد و مناظره و ارزيابي گرايش‌هاي گوناگون و پاسخگويي به پرسش‌ها و شبهات جديد در زمينه قرآن و علوم؛

- اهتمام به نوآوري و توليد فكر و انديشه در زمينه قرآن و علوم؛

- جهت‌دهي علمي دانش پژوهان و رساله‌هاي علمي آنان در رشته خاصي از علوم.

پذيرش:

- داوطلبان اين دوره از بين فارغ‌التحصيلان دوره كارشناسي ارشد رشته مربوط بر اساس ضوابط عمومي و اختصاصي پذيرش انتخاب مي‌شوند.

تبصره(1): در صورتي كه افراد از رشته‌هاي ديگر بخواهند در اين دوره شركت نمايند، بايد طبق مقررات پيش‌نيازهاي لازم را طي كنند.

تبصره (2): افرادي كه فارغ التحصيل كارشناسي ارشد رشته‌هاي علوم تجربي به ويژه علوم انساني‌اند و سابقه بيشتري در تحصيلات حوزوي دارند در پذيرش اين رشته اولويت دارند.

طول دوره و شكل آن:

- دوره‌ي دكتري قرآن و علوم 68 واحد درسي است؛

- طول دوره‌ي دكتري با احتساب زمان رساله حداكثر 5 سال تحصيلي(10ترم) خواهد بود.

- فراگيران در اين دوره رساله‌اي به ارزش 18 واحد را مي‌گذرا‌‌ند.

- هر واحد درسي نظري 16 ساعت و هر واحد درسي عملي 32 ساعت است.

- در هر ترم غير از رساله علمي بين 6 تا 10 واحد درس ارايه مي‌شود.

محورهاي دروس:

رديف

محورهاي دروس

تعداد واحد

1

دروس حوزوي

16

2

دروس پيشنياز(غير رشته تفسير و علوم قرآن)

16

3

دروس تخصصي (مشترك)

12

4

دروس تخصصي گرايشي

6

5

رساله علمي

18

جمع كل

68

 

اهميت و ضرورت:

بررسي مباحث بين رشته‌اي يكي از ضرورت‌هاي عصر ماست، بويژه رابطه قرآن با علوم تجربي و بطور خاص علوم انساني، كه مي‌تواند در ساماندهي مباني علوم انساني با استفاده از آموزه‌هاي قرآني و نيز فهم بهتر قرآن كريم با استفاده از دستاوردهاي علوم تجربي مؤثر باشد.

نقش و توانايي:

مباحث بين رشته‌اي قرآن و علوم، نقش ويژه‌اي در گسترش رشته‌هاي علوم انساني و نيز تفسير قرآن و توليد علم در اين دو زمينه دارد. و دانش‌پژوهان را قادر مي‌سازد تا در زمينه تفسير به فهم و تفسير بهتري از قرآن برسند و در زمينه علوم انساني، نظريه‌پردازي‌هاي علمي مبتني بر آموزه‌هاي قرآني داشته باشند، بويژه در مورد علوم‌سياسي، علوم‌تربيتي، مديريت و اقتصاد.

عناوين درسي :‌

الف) دروس حوزوي:

رديف

عنوان درس

تعداد

واحد

ساعت

پيش نياز

توضيحات

جمع

نظري

عملي

1

فقه (1)

2

32

32

-

 

با تأكيد بر پژوهش

2

فقه (2)

2

32

32

-

فقه (1)

با تأكيد بر پژوهش

3

فقه (3)

2

32

32

-

فقه (2)

با تأكيد بر پژوهش

4

فقه (4)

2

32

32

-

فقه (3)

با تأكيد بر پژوهش

5

فقه (5)

2

32

32

-

فقه (4)

با تأكيد بر پژوهش

6

اصول (1)

2

32

32

-

 

با تأكيد بر پژوهش

7

اصول (2)

2

32

32

-

اصول (1)

با تأكيد بر پژوهش

8

اصول (3)

2

32

32

-

اصول (2)

با تأكيد بر پژوهش

جمع کل

16

256

256

     
 

تذكر: 16 واحد دروس حوزوي همان دروس فقه و اصول مورد نظرجامعه مي‌باشد.

ب) دروس پيش‌نياز (غير رشته تفسير )

ب) تفسیر علوم قرآن:

رديف

عنوان درس

تعداد

واحد

ساعت

پيش نياز

توضيحات

جمع

نظري

عملي

1

مباحث جديد دانش تفسير

2

32

32

-

نقد و بررسي روش‌ها و مکاتب تفسيري

 

2

قرآن و مستشرقان

2

32

32

-

   

3

نقد و بررسي روش‌ها و مكاتب تفسيري

2

32

32

-

   

4

مفردات قرآن

2

48

16

32

   

5

علوم قرآن (1)

2

32

32

-

   

6

علوم قرآن (2)

2

32

32

-

علوم قرآن (1)

 

7

مباني و قواعد تفسيري

2

32

32

-

   

8

تاريخ تفسير و مفسران

2

48

16

32

   

جمع کل

16

288

224

64

   
 

ج) دروس تخصصي(مشترك):

رديف

عنوان درس

تعداد

واحد

ساعت

پيش نياز

توضيحات

جمع

نظري

عملي

1

تاريخ تحليلي تفسير علمي

2

32

32

-

 

سير تطور با تاکيد بر نقد منابع مکتوب در زمينه قرآن و علوم

2

تحليل آراء متفکران معاصر

2

32

32

-

روش شناسي تفسير علمي قرآن

بررسي نظريات متفکران معاصر در مورد قرآن و علم بصورت سميناري

3

روش شناسي تفسير علمي قرآن

2

32

32

-

   

4

علم و دين

2

32

32

-

 

ضوابط و آسيب شناسي

5

اعجاز علمي قرآن

2

32

32

-

تاريخ تحليلي تفسير علمي

قلمرو، حوزه‌ها ... با تاکيد بر رابطه قرآن و علم تعارضات ادعايي و راهکارها

6

تفسير موضوعي آيات علمي

2

48

16

32

تاريخ تحليلي تفسير علمي

 

جمع کل

12

208

176

32

   
 

تذكر: فراگيران بايد حداكثر 16 تا 24 واحد دروس پيشنياز تخصصي(علوم) به تناسب گرايش مربوط را بگذرانند.

د) عناوين دروس تخصصي گرايشي:

1) گرايش اقتصاد:

رديف

عنوان درس

تعداد

واحد

ساعت

پيش نياز

توضيحات

جمع

نظري

عملي

1

مباني اعتقادي و معرفتي اقتصاد در قرآن

2

32

32

-

كليات علم اقتصاد

*

2

توليد در قرآن

2

32

32

-

كليات علم اقتصاد

 

3

توزيع در قرآن

2

32

32

-

كليات علم اقتصاد

 

4

مصرف در قرآن

2

32

32

-

كليات علم اقتصاد

 

5

تفسير موضوعي روايات اقتصادي

2

32

32

-

كليات علم اقتصاد

*

جمع کل

10

160

160

-

   
 

2)گرايش حقوق:

رديف

عنوان درس

تعداد

واحد

ساعت

پيش نياز

توضيحات

جمع

نظري

عملي

1

قرآن و حقوق جزا

4

32

32

-

   

2

قرآن و حقوق مدني

4

32

32

-

كليات علم حقوق

*

3

قرآن و حقوق بين الملل

2

32

32

-

كليات علم حقوق

 

جمع کل

10

96

96

-

   
 

 

3)گرايش روانشناسي:

رديف

عنوان درس

تعداد

واحد

ساعت

پيش نياز

توضيحات

جمع

نظري

عملي

1

روانشناسي اجتماعي

2

32

32

-

 

*

2

رشد از ديدگاه قرآن

2

32

32

-

   

3

خانواده از ديدگاه قرآن

2

32

32

-

   

4

شخصيت از ديدگاه قرآن

2

32

32

-

   

5

بهداشت روان از ديدگاه قرآن

2

32

32

-

 

*

جمع کل

10

160

160

-

   
 

4)گرايش بهداشت و سلامت:

رديف

عنوان درس

تعداد

واحد

ساعت

پيش نياز

توضيحات

جمع

نظري

عملي

1

بهداشت در قرآن

2

32

32

-

 

روان، جسم، جنسي و تغذيه

2

پيشگيري در تعاليم قرآني

2

32

32

-

 

*

3

بيماري‌هاي روحي و رواني در قرآن و روايات

2

32

32

-

بهداشت در قرآن

 

4

بررسي روايات طبي پيامبر(ص) و اهل بيت (ع)

2

32

32

-

   

5

روان درماني درقرآن و روايات

2

32

32

-

بهداشت در قرآن

*

جمع کل

10

160

160

-

   
 

5) گرايش علوم اجتماعي:

رديف

عنوان درس

تعداد

واحد

ساعت

پيش نياز

توضيحات

جمع

نظري

عملي

1

نظام اجتماعي در قرآن

2

32

32

-

   

2

فلسفة الاجتماع في القرآن

2

32

32

-

   

3

بررسي روايات اجتماعي

2

32

32

-

   

4

ابعاد اجتماعي دين در قرآن

2

32

32

-

 

*

5

انسان شناسي اجتماعي در قرآن

2

32

32

-

 

*

جمع کل

10

160

160

-

   
 

 

6) گرايش علوم تربيتي:

رديف

عنوان درس

تعداد

واحد

ساعت

پيش نياز

توضيحات

جمع

نظري

عملي

1

مبانی تربيت در قرآن و حديث (1)

2

32

32

-

 

مبانی هستی شناختی و معرفت شناختی

2

مبانی تربيت در قرآن و حديث (2)

2

32

32

-

 

مبانی معرفت شناختي و ارزش شناختی *

3

روش ها و مراحل تربيت در قرآن و حديث

2

32

32

-

   

4

ساحت شناسي تربيت در قرآن و حديث

2

32

32

-

 

*

5

اصول و اهداف تربيت در قرآن و حديث

2

32

32

-

   

جمع کل

10

160

160

-

   
 

7) گرايش علوم سياسي:

رديف

عنوان درس

تعداد

واحد

ساعت

پيش نياز

توضيحات

جمع

نظري

عملي

1

مباني تفكر سياسي در قرآن

2

32

32

-

   

2

ساختار نظام سياسي در قرآن

2

32

32

-

مباني تفكر سياسي در قرآن

 

3

آرمان شهر اسلامي در قرآن و روايات

2

32

32

-

   

4

جامعه و مباني انديشه اجتماعي در قرآن

2

32

32

-

 

*

5

تحول و دگرگوني سياسي در قرآن

2

32

32

-

 

*

جمع کل

10

160

160

-

   
 

8) گرايش نجوم:

رديف

عنوان درس

تعداد

واحد

ساعت

پيش نياز

توضيحات

جمع

نظري

عملي

1

نجوم و اختر شناسي در قرآن (1)

3

48

48

-

   

2

نجوم و اختر شناسي در قرآن (2)

3

48

48

-

نجوم و اختر شناسي در قرآن(1)

 

3

نجوم و اختر شناسي در روايات

2

32

32

-

نجوم و اختر شناسي در قران(2)

*

4

رصد ستارها و ماه

2

64

-

64

 

*

جمع کل

10

192

128

64

   
 

9)گرايش تاريخ:

رديف

عنوان درس

تعداد

واحد

ساعت

پيش نياز

توضيحات

جمع

نظري

عملي

1

تاريخ عرب جاهلي از منظر قرآن

2

32

32

-

 

*

2

تاريخ پيامبر(ص) از منظر قرآن

2

32

32

-

   

3

تاريخ تشريع احكام اسلامي

2

32

32

-

   

4

فلسفه تاريخ

2

32

32

-

 

*

5

تاريخ اديان در قرآن

2

32

32

-

 

يهود، مسيحيت، صابئين و مجوس

جمع کل

10

160

160

-

   
 

10)گرايش مديريت:

 

رديف

عنوان درس

تعداد

واحد

ساعت

پيش نياز

توضيحات

جمع

نظري

عملي

1

قرآن و مباني سازمان و مديريت

2

32

32

-

   

2

قرآن و رفتار سازماني

2

32

32

-

   

3

قرآن و نظريه‌هاي مديريت

2

32

32

-

   

4

نظام مديريتي قرآن

2

32

32

-

 

*

5

قرآن و وظايف مديريت

2

32

32

-

 

*

جمع کل

10

160

160

-

   
 

تذكر: تعداد 4 واحد از دروس تخصصي گرايشي‌ كه با ستاره مشخص شده به صورت فوق برنامه‌ي الزامي است كه با نظر گروه مربوط اجرا مي‌شود.