فقه اقتصادی
نسخه چاپی ©2017 miu.ac.ir

تعريف

دورة دكتري فقه اقتصادي مرحله عالي آموزشي- پژوهشي در زمينة فقه اقتصادي است كه دانش‌پژوه مجموعه‌اي هماهنگ از فعاليت‌هاي آموزشي و پژوهشي را به صورت تخصصي انجام مي‌دهد و در پايان دوره به اخذ مدرك دكتري نايل مي‌شود.

اهداف و سیاست ‌های آموزشی

–        دستيابی به قدرت استنباط بالفعل در برخی از موضوعات مربوط به فقه اقتصادی؛

–        تربیت محقق در رشته فقه اقتصادی؛

–        تربیت مدرّس برای مقاطع تحصیلی عالی در مراکز حوزوی و دانشگاهی داخل و خارج کشور؛

–        تولید علم و گسترش مرزهای دانش در رشته فقه اقتصادی؛

–        کاربردی کردن فقه به منظور طراحی نظام اقتصادی اسلام؛

–        دفاع علمی از برتری نظام اقتصادی اسلام نسبت به سایر نظام‌های اقتصادی و پاسخ به شبهات؛

–        نطباق آموزه‌های دوره با نیازهای ملی و منطقه‌ای؛

–        دفاع علمی از فقه اهل‌بیت7با رعایت چارچوب‌های تقریب بین مذاهب؛

–        پژوهش محور بودن دوره؛

–        کاربردی بودن دوره.

پذيرش

دانش آموختگان اين دوره از بين فارغ التحصيلان دوره‌ى كارشناسى ارشد فقه اقتصادی انتخاب مى‌شوند.

تبصره: در صورتى كه فراگيران رشته‌اى ديگر بخواهند در رشته دکتری فقه اقتصادی شركت كنند علاوه بر موفقيت در آزمون ورودى بايد پيش‌نيازهاى لازم را بگذرانند.

طول دوره و شكل آن

–        دورة دكتري فقه اقتصادی 80 واحد درسی می‌باشد که با احتساب زمان تدوين رساله حداكثر پنج سال (10 نیم‌سال) تحصيلي خواهد بود.

–        حجم پژوهش و تحقيقات (حداقل 40%) دوره را پوشش خواهد داد.

–        دوره‌ دکتری فقه اقتصادی آموزشی ـ پژوهشی است که در چهار محور ارائه می‌گردد.

–        هر واحد درسی نظری 16 ساعت و هر واحد درسی عملی 32 ساعت است.

–        دانش‌آموختگان در پايان دوره رساله علمی به ارزش 18واحد ارائه می‌دهند.

محورهاي دروس

 

رديف

محورهاي درس

تعداد واحد

1

دروس حوزوي

30

2

دروس پيش‌نياز

14

3

دروس تخصصي

18

4

رساله‌ی علمی

18

جمع كل

80

 

 

اهمیت و ضرورت

گسترش روزافزون قلمرو علم فقه، پيدایش مسائل فراوان مستحدثه، نیازهای گسترده جامعه به جواب‌های دقیق، تفصیلی و کاربردی، برنامه‌ریزی برای رشد متوازن فقه در تمام ابواب و عرصه‌های زندگی فردی و اجتماعی مسلمانان، به ویژه در مسائل مربوط به اقتصاد که امروزه در سطح مسائل فردی، ‌اجتماعی و بین المللی برای خود جایگاه خاصی پیدا کرده است، ضرورت برگزاری دوره‌های آموزشی و پژوهشی فقه اقتصادی در سطوح عالی را آشکار می‌سازد.

نقش و توانایی:

از آنجا که فارغ التحصیلان این رشته بطور توأمان با فقه اقتصادی به صورت تخصصي و دانش اقتصادی رايج در مجامع دانشگاهي آشنایی دارند برای پاسخگویی به شبهات مرتبط با این بخش، احکام اسلامی را بدست آورده و می‌توانند به ارائه مشاوره‌های اقتصادی به شهروندان مسلمان در کشورهای خود مبادرت نمایند و همچنین به عنوان یک مدرّس به تبیین «فقه اقتصادی اسلام» در دانشگاه‌ها و مراكز علمي ديگر انجام وظیفه نمایند.

الف) دروس حوزوی

رديف

عنوان درس

تعداد

واحد

ساعت

پيش نياز

توضيحات

جمع

نظري

عملي

1

فقه (1)

2

32

32

-

 

قواعد فقهی اقتصادی

2

فقه (2)

2

32

32

-

فقه (1)

کتاب بیع، انواع بیع

3

فقه (3)

2

32

32

-

فقه (2)

شروط در عقد قبض و تسلیم و اجاره

4

فقه (4)

2

32

32

-

فقه (3)

زکات، خمس، انفال

5

فقه (5)

2

32

32

-

فقه (4)

مضاربه، شرکت، صلح

6

فقه (6)

2

32

32

-

فقه (5)

کتاب دین و قرض، ضمان، حواله، وکالت

7

فقه (7)

3

48

48

-

فقه (6)

وقف، احیاء موات، مشترکات

8

اصول (1)

2

32

32

-

 

مباحث الفاظ

9

اصول (2)

2

32

32

-

اصول (1)

مفاهیم

10

اصول (3)

2

32

32

-

اصول (2)

مباحث عقلي

11

اصول (4)

2

32

32

-

اصول (3)

مباحث حجت

12

اصول (5)

2

32

32

-

اصول (4)

اصول عمليه

13

اصول (6)

3

48

48

-

اصول (5)

استصحاب

14

اصول (7)

2

32

32

-

اصول (6)

بحث تعارض

 

جمع واحد

30

480

480

 

 

 

 

تذکر: دروس خارج فقه و اصول هر کدام حداقل 4 سال درسی به میزان 15 واحد از مباحث متناسب با هر یک از گریش های رشتة دکتری فقه اقتصادی است.

ب) دروس پیش‌نیاز

رديف

عنوان درس

تعداد

واحد

ساعت

پيش نياز

توضيحات

جمع

نظري

عملي

1

اقتصاد خرد

3

48

48

-

 

 

2

اقتصاد کلان

3

48

48

-

 

 

3

اقتصاد بخش عمومی

2

32

32

-

 

 

4

بازارهای مالی (پول و سرمایه)

2

32

32

-

 

 

5

آمار

2

32

32

-

 

 

6

زبان تخصصی

2

32

32

-

 

 

 

جمع واحد

14

224

224

 

 

 

 

 

تذکر: واحد‌های دروس پیشنیاز حداکثر 14 واحد بوده و گروه می‌تواند دروس پیش نیاز را بر حسب نیاز برخی از عناوین را تغییر دهد.

 

ج) دروس تخصصی

1) دروس مشترک

رديف

عنوان درس

تعداد

واحد

ساعت

پيش نياز

توضيحات

جمع

نظري

عملي

1

فلسفه فقه (1)

2

32

32

 

 

 

2

فلسفه فقه (2)

2

32

32

 

 

 

3

فقه مالکیت (پیشرفته)

2

32

32

 

 

مبانی و منشاء مالکیت

4

فقه معاملات

2

32

32

 

 

قواعد عمومی معاملات

 

جمع واحد

8

128

128

 

 

 

 

2) دروس گرایشی

رديف

عنوان درس

تعداد

واحد

ساعت

پيش نياز

توضيحات

جمع

نظري

عملي

1

فقه پول و بانک

3

48

48

-

فلسفه فقه 1 و 2، فقه مالکیت و فقه معاملات

 

2

سمینار فقه پول و بانک

3

48

48

-

فقه پول و بانک

 

3

فقه بازارهای مالی

2

32

32

 

فلسفه فقه 1 و 2، فقه معاملات و فقه مالکیت

 

4

سمینار فقه بازارهای مالی

2

32

32

-

فقه بازارهای مالی

 

5

رساله علمی

18

576

-

576

 

 

 

جمع واحد

28

736

160

576

 

 

 

الف) گرایش پول و بانک

ب) گرایش بازار‌های مالی

رديف

عنوان درس

تعداد

واحد

ساعت

پيش نياز

توضيحات

جمع

نظري

عملي

1

فقه بازارهای مالی

3

48

48

-

فلسفه فقه 1 و 2، فقه معاملات و فقه مالکیت

 

2

سمینار فقه بازارهای مالی

3

48

48

-

فقه بازارهای مالی

 

3

فقه پول و بانک

2

32

32

-

فلسفه فقه 1 و 2، فقه مالکیت و فقه معاملات

 

4

سمینار فقه پول و بانک

2

32

32

-

فقه پول و بانک

 

5

رساله علمی

18

576

-

576

 

 

 

جمع واحد

28

736

160

576

 

 

 

 

ج)گرایش بخش عمومی و نظام مالیاتی

رديف

عنوان درس

تعداد

واحد

ساعت

پيش نياز

توضيحات

جمع

نظري

عملي

1

فقه دولت و نظام مالیاتی

3

48

48

-

فلسفه فقه (1) و (2)، فقه مالکیت و فقه معاملات

 

2

سمینار فقه دولت و نظام مالیاتی

3

48

48

-

فقه دولت و نظام مالیاتی

 

3

فقه بازار عوامل تولید

2

32

32

-

فلسفه فقه (1) و (2)، فقه مالکیت و فقه معاملات

 

4

سمینار فقه بازار و عوامل تولید

2

32

32

-

فقه بازار عوامل تولید

 

5

رساله علمی

18

576

-

576

 

 

 

جمع واحد

28

736

160

576

 

 

 

د) گرایش بازار عوامل تولید

رديف

عنوان درس

تعداد

واحد

ساعت

پيش نياز

توضيحات

جمع

نظري

عملي

1

فقه بازار و عوامل تولید

3

48

48

-

فلسفه فقه (1) و (2)، فقه مالکیت و فقه معاملات

 

2

سمینار فقه بازار و عوامل تولید

3

48

48

-

فقه بازار عوامل تولید

 

3

فقه دولت و نظام مالیاتی

2

32

32

-

فلسفه فقه (1) و (2)، فقه مالکیت و فقه معاملات

 

4

سمینار فقه دولت و نظام مالیاتی

2

32

32

-

فقه دولت و نظام مالیاتی

 

5

رسالة علمی

18

576

-

576

 

 

 

جمع واحد

28

736

160

576

 

 

 

تذکر:

  1. هنگام پذیرش دانش پژوه گرایش‌های مورد پذیرش اعلام خواهد شد.
  2. دروس تخصصی گرایشی اگر به صورت گرایش اصلی ارائه ‌شود 3 واحد ارائه می‌شود و اگر به صورت فرعی ارائه شود 2 واحد محاسبه خواهد شد.