فقه قضایی
نسخه چاپی ©2017 miu.ac.ir

تعريف:

دورة دكتري فقه قضائی مرحله عالي آموزشي- پژوهشي در زمينة فقه قضائی است كه دانش‌پژوه مجموعه‌اي هماهنگ از فعاليت‌هاي آموزشي و پژوهشي را به صورت تخصصي انجام مي‌دهد و در پايان دوره به اخذ مدرك دكتري نايل مي‌شود.

اهداف كلي دوره:

-    دست‌يابي به قدرت استنباط در رشتة تخصّصي و استنباط بالفعل در برخي از موضوعات مربوط به فقه قضايي؛

-    تربيت محقق در رشته فقه قضايي؛

-    تربيت مدّرس براي مقاطع تحصيلي عالي در داخل و خارج كشور؛

-    توليد و گسترش مرزهاي دانش در رشته فقه قضايي؛

-    كاربردي كردن فقه به منظور طراحي نظام قضايي اسلام؛

-    دفاع علمي از برتري نظام قضايي اسلام نسبت به ساير نظامهاي قضايي و پاسخ به شبهات.

سياست‌هاي آموزشي:

-      انطباق آموزه‌هاي دوره با نيازهاي ملّي و منطقه‌اي.

-      دفاع علمي از فقه اهل بيت:با رعايت چهارچوب‌هاي تقريب مذاهب.

-      پژوهش محور بودن دوره.

-      كاربردي بودن دوره.

پذيرش:

دانش آموختگان دوره از بین فارغ التحصیلان کارشناسی ارشد فقه قضایی انتخاب می‌شوند.

تبصره:در صورتى كه فراگيران رشته‌اى ديگر بخواهند در رشته دکتری فقه قضائی شركت كنند علاوه بر موفقيت در آزمون ورودى بايد پيش‌نيازهاى لازم را بگذرانند.

طول دوره:

-      طول دورة دكتري با احتساب زمان تدوين رساله حداكثر پنج سال (‌10 نيم‌سال) تحصيلی خواهد بود و در صورت نياز يك سال ديگر قابل تمديد است.

-      حجم پژوهش و تحقيقات (حداقل 40%) دوره را پوشش خواهد داد.

-      دوره دكتري فقه قضايي 80  واحد درسي است.

-      فراگيران در اين دوره رساله‌اي به ارزش 18 واحد را مي‌گذرانند.

-      هر واحد درسي نظري 16 ساعت و هر واحد درسی عملي 32 ساعت است.

محورهاي دروس:

رديف

محورهاي درسي

تعداد واحد

1

دروس حوزوي

30

2

دروس پيش‌نياز

14

3

دروس مشترک

8

4

دروس گرايشي

10

5

رسالة علمي

18

جمع كل

80

 

 

اهميت و ضرورت:

گسترش روزافزون قلمرو علم فقه، پيدايش مسائل مستحدثه فراوان، نيازهاي گستردة جامعه به جواب‌هاي شایسته، برنامه‌ريزي براي رشد متوازن فقه در تمام ابواب و عرصه‌هاي زندگي فردي و اجتماعي مسلمانان، بويژه در ابواب قضايي آن، كه نيازهاي روزافزون و فزاينده اجتماع بشري در روابط خويش نسبت به آن نمايان‌تر مي‌گردد، ضرورت برگزاري دوره‌هاي آموزشي و پژوهشي فقه قضايي در سطوح عالي (دكتري) را آشكار مي‌سازد.

نقش  و توانايي:

از آنجا که فارغ التحصیلان این رشته علاوه بر غنای فقهی با حقوق موضوعه و متداول امروز توأمان آشنایی دارند برای پاسخگویی به شبهات مرتبط با این بخش از احکام اسلامی را بدست آورده و می توانند به ارائه مشاوره های حقوقی به شهروندان مسلمان در کشورهای خود مبادرت نمایند و همچنین به عنوان یک مدّرس به تبیین «فقه امامیه» در دانشگاه‌ها انجام وظیفه نمایند.

الف: دروس حوزوي

رديف

عنوان درس

تعداد واحد

ساعت

پيش نياز

توضيحات

جمع

نظري

عملي

1

فقه (1)

3

48

48

-

 

(ضمان قهري) مشترك دو گرايش

2

فقه (2)

3

48

48

-

فقه (1)

(قضا) مشترك دوگرايش

3

فقه (3)

3

48

48

-

فقه (2)

(حدود و تعزيرات و قضا) مشترک دو گرایش

4

فقه (4)

3

48

48

-

فقه (3)

(قصاص و شهادات) مشترک دو گرایش

5

فقه (5)

3

48

48

-

فقه (4)

(ديات و اقرار) مشترک دو گرایش

6

اصول (1)

2

32

32

-

 

مباحث الفاظ

7

اصول (2)

2

32

32

-

اصول (1)

مفاهیم

8

اصول (3)

2

32

32

-

اصول (2)

مباحث عقلي

9

اصول (4)

2

32

32

-

اصول (3)

مباحث حجت

10

اصول (5)

2

32

32

-

اصول (4)

اصولعمليه

11

اصول (6)

3

48

48

-

اصول (5)

استصحاب و رابطه آن با برخی از قواعد مهم فقهی

12

اصول (7)

2

32

32

-

اصول (6)

 

جمع كل

30

480

480

 

 

 

 

تذكر:دروس خارج فقه و اصولهر كدام حداقل 4 سال درسي و به ميزان 15 واحد از مباحث متناسب با هر يك از گرايش‌هاي رشتة دكتري فقه قضايي است.

رديف

عنوان درس

تعداد واحد

ساعت

پيش نياز

توضيحات

جمع

نظري

عملي

1

روش‌شناسي فقه قضايي

2

32

32

-

 

با رویکرد به روش‌شناسی اجتهاد

2

متون حقوقي

2

32

32

-

 

(به زبان انگليسي) و در اجرا 4 واحد ارائه گردد

3

فلسفه فقه

2

32

32

-

 

 

4

آيات الاحکام

2

32

32

-

 

 

5

آيين دادرسي کيفري

2

32

32

-

 

 

6

حقوق جزاي بين الملل

2

32

32

-

 

 

7

فقه جزاي تطبيقي

2

32

32

-

 

جزاي عمومي تطبيقي

جمع کل

14

224

224

 

 

 

 

ب: دروس پيش‌نياز

تذكر:واحدهای دروس پیش‌نیاز حداکثر 14 واحد بوده و گروه مي‌تواند برخی از عناوین دروس پیش‌نیاز را در صورت نیاز تغییر دهد.

ج: دروس مشترك

رديف

عنوان درس

تعداد

واحد

ساعت

پيش نياز

توضيحات

جمع

نظري

عملي

1

فقه ادله اثبات دعوا

2

32

32

-

 

 

2

اجراي احکام

2

32

32

-

فقه ادله اثبات دعوي

 

3

قواعد فقه قضايي

2

32

32

-

 

 

4

مسائل مستحدثه فقه قضايي

2

32

32

-

 

در اجرا 4 واحد ارائه گردد

جمع کل

8

128

128

-

 

 

 

 

 

د: دروس گرايشي

رديف

عنوان درس

تعداد

واحد

ساعت

پيش نياز

توضيحات

جمع

نظري

عملي

1

فقه آيين دادرسي(1)

2

32

32

-

 

 

2

فقه آيين دادرسي(2)

2

32

32

-

فقه آيين دادرسي(1)

 

3

فقه آيين دادرسي(3)

2

32

32

-

فقه آيين دادرسي(2)

 

4

کارورزي قضا

2

48

16

32

 

 

5

آيين دادرسي تطبيقي

2

32

32

-

فقه آيين دادرسي(3)

در فقه و حقوق ايران، فرانسه و مصر

6

رساله علمي

18

576

-

576

 

 

جمع کل

28

752

144

608

 

 

 
ب) گرايش جزا و جرم‌شناسي

.

رديف

عنوان درس

تعداد واحد

ساعت

پيش نياز

توضيحات

جمع

نظري

عملي

1

فقه جزاي اختصاصي (1)

2

32

32

-

 

جرایم‌علیه‌ شخص و شخصیت

2

فقه جزاي اختصاصي (2)

2

32

32

-

فقه جزاي اختصاصي(1)

جرایم علیه اموال و مالکیت

3

فقه جزاي اختصاصي (3)

2

32

32

-

فقه جزاي اختصاصي (2)

جرایم علیه امنیت و آسایش عمومی

4

جرم شناسي

2

32

32

-

 

با رويكرد به متون اسلامي

5

سياست جنايي اسلام

2

32

32

-

جرم‌شناسی

 

6

رساله علمي

18

576

-

576

 

 

جمع کل

28

736

160

576

 

 

 

 

تذکر: در طول دوره، اساتيد بخشي از واحدهاي درسي را به شكل سمينار برگزار مي‌نمايند.